English

ಪಶ್ಚಿಮ ಘಟ್ಟಗಳ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆ ಮತ್ತು ಮಲೆನಾಡಿನ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು ಅದ್ಭುತ ಕಲಾಪ್ರಕಾರವಿದೆ. ಅದುವೇ ಹಸೆ ಚಿತ್ತಾರ ಅಥವಾ ಹಸೆ ಚಿತ್ರ. ಇದು ಕೇವಲ ಚಿತ್ರಕಲೆಯಲ್ಲ, ಇದು ದೀವರು ಸಮುದಾಯದ ಬದುಕಿನ ಲಯ, ಸಂಪ್ರದಾಯ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯೊಂದಿಗಿನ ಅವಿನಾಭಾವ ಸಂಬಂಧದ ಪ್ರತೀಕ.

ಏನಿದು ಹಸೆ ಚಿತ್ರ?

ದೀವರು ಸಮುದಾಯದ ಮಹಿಳೆಯರು ತಮ್ಮ ಮನೆಯ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳ ಮೇಲೆ ಬಿಡಿಸುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರೇಖಾಚಿತ್ರಗಳೇ ಹಸೆ ಚಿತ್ತಾರ. ಮದುವೆ, ಹಬ್ಬ-ಹರಿದಿನಗಳು ಹಾಗೂ ಭೂಮಿ ಹುಣ್ಣಿಮೆಯಂತಹ ವಿಶೇಷ ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ಗೋಡೆಯನ್ನು ಕೆಮ್ಮಣ್ಣಿನಿಂದ ಶುದ್ಧಗೊಳಿಸಿ ಅದರ ಮೇಲೆ ಈ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಪ್ರಕೃತಿಯಿಂದಲೇ ಪಡೆದ ಬಣ್ಣಗಳು

ಹಸೆ ಚಿತ್ರದ ವಿಶೇಷತೆಯೆಂದರೆ ಇದರಲ್ಲಿ ಬಳಸುವ ಎಲ್ಲಾ ವಸ್ತುಗಳೂ ನೈಸರ್ಗಿಕವಾದವು:

• ಹಿನ್ನೆಲೆ: ಕೆಮ್ಮಣ್ಣನ್ನು ಗೋಡೆಗೆ ಬಳಿಯುವ ಮೂಲಕ ಗಾಢ ಕೆಂಪು ಬಣ್ಣದ ಹಿನ್ನೆಲೆ ಸಿದ್ಧವಾಗುತ್ತದೆ.
• ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣ: ಅಕ್ಕಿ ಹಿಟ್ಟಿನ ಪೇಸ್ಟ್‌ನಿಂದ ಬಿಳಿ ಬಣ್ಣವನ್ನು ಪಡೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ: ಕಾಡಿನಲ್ಲಿ ಸಿಗುವ ಗುರಿಗೆ ಹಣ್ಣಿನ ರಸ ಅಥವಾ ಬೀಜಗಳಿಂದ ಹಳದಿ ಬಣ್ಣ ತಯಾರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣ: ಭತ್ತದ ಉಮಿಯನ್ನು (ತುಪ್ಪಟ) ಸುಟ್ಟು ತಯಾರಿಸಿದ ಮಸಿಯಿಂದ ಕಪ್ಪು ಬಣ್ಣವನ್ನು ಸಿದ್ಧಪಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.
• ಕುಂಚ (Brush): ಅಡಿಕೆ ಮರದ ನಾರಿನ ಕುಂಚ ಅಥವಾ ಪುಂಡಿ ನಾರನ್ನು ಬಳಸಿ ಬಹಳ ನಾಜೂಕಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಚಿತ್ತಾರದ ಸಂಕೇತಗಳು ಮತ್ತು ಅರ್ಥ

ಹಸೆ ಚಿತ್ರದಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ರೇಖೆಯೂ ಒಂದು ಅರ್ಥವನ್ನು ಹೊಂದಿರುತ್ತದೆ:

• ಮದುವೆ ಪಲ್ಲಕ್ಕಿ: ವಿವಾಹದ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ಬಿಡಿಸುವ ಈ ಚಿತ್ರವು ವಧು-ವರರ ಆಗಮನವನ್ನು ಸೂಚಿಸುತ್ತದೆ.
• ಗೂಡಿನ ಹಕ್ಕಿ: ಮನೆಯನ್ನು ರಕ್ಷಿಸುವ ಮತ್ತು ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ ಹೊರುವ ಮಹಿಳೆಯ ಸಂಕೇತ.
• ಭತ್ತದ ಸಾಲು: ಕೃಷಿಕ ಸಮುದಾಯವಾದ ದೀವರು ಜನರಿಗೆ ಭತ್ತವೇ ದೇವರು. ಉತ್ತಮ ಫಸಲಿಗಾಗಿ ಪ್ರಾರ್ಥಿಸುತ್ತಾ ಈ ಸಾಲುಗಳನ್ನು ಬಿಡಿಸುತ್ತಾರೆ.
• ತೆರೆದ ಅಡಿಭಾಗ: ಸಾಮಾನ್ಯವಾಗಿ ಈ ಚಿತ್ರಗಳಿಗೆ ಮೂರು ಕಡೆ ಮಾತ್ರ ಚೌಕಟ್ಟನ್ನು ಹಾಕಲಾಗುತ್ತದೆ. ಕೆಳಭಾಗವನ್ನು ಮುಕ್ತವಾಗಿ ಬಿಡಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದರರ್ಥ “ನಮ್ಮ ಮನೆ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೆ ಯಾವಾಗಲೂ ಮುಕ್ತ” ಎಂದು.

ಇಂದಿನ ಸ್ಥಿತಿ ಮತ್ತು ಮಹತ್ವ

ನಗರೀಕರಣದ ಪ್ರಭಾವದಿಂದ ಮಣ್ಣಿನ ಗೋಡೆಗಳು ಮಾಯವಾಗುತ್ತಿವೆ, ಅದರೊಂದಿಗೆ ಈ ಕಲೆಯೂ ಅಳಿವಿನಂಚಿನಲ್ಲಿದೆ. ಆದರೆ, ಇತ್ತೀಚಿನ ದಿನಗಳಲ್ಲಿ ಶಿರಸಿ, ಸಾಗರ ಮತ್ತು ಸಿದ್ದಾಪುರ ಭಾಗದ ಕಲಾವಿದರು ಈ ಕಲೆಯನ್ನು ಕಾಗದ, ಬಟ್ಟೆ ಮತ್ತು ಮರದ ಫಲಕಗಳ ಮೇಲೆ ಮೂಡಿಸುವ ಮೂಲಕ ಜೀವಂತವಾಗಿರಿಸಲು ಪ್ರಯತ್ನಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.

ಹಸೆ ಚಿತ್ರವು ನಮಗೆ ಕಲಿಸುವುದು ಒಂದೇ—ಸರಳತೆಯಲ್ಲೇ ಸೌಂದರ್ಯವಿದೆ ಮತ್ತು ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸುವುದೇ ನಿಜವಾದ ಸಂಸ್ಕೃತಿ. ನಿಮ್ಮ ಮುಂದಿನ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡದ ಪ್ರವಾಸದಲ್ಲಿ ಇಂತಹ ಸುಂದರ ಚಿತ್ತಾರಗಳನ್ನು ಕಣ್ಣಾರೆ ನೋಡುವುದನ್ನು ಮರೆಯಬೇಡಿ.