ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ಕರ್ನಾಟಕದ ಕೈಗಾದಲ್ಲಿರುವ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೆಶರೈಸ್ಡ್ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ಸ್ (PHWRs) ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ.

ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಪರಮಾಣು ಪ್ರತಿಕ್ರಿಯೆಗಳನ್ನು ಬಳಸುವ ಒಂದು ರೀತಿಯ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಶಾಖವನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸಲು, ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳು ಪರಮಾಣುವಿನ ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯಸ್ ವಿಭಜನೆಯಾದಾಗ ಅಥವಾ ಮುರಿದಾಗ ಬಿಡುಗಡೆಯಾದ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಆ ಶಾಖವನ್ನು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸುವ ಟರ್ಬೈನ್‌ಗಳು ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪರಿಣಾಮವಾಗಿ ಬರುವ ಶಕ್ತಿಯು ತುಂಬಾ ಶುದ್ಧವಾಗಿರುತ್ತದೆ, ಏಕೆಂದರೆ ಇದು ವಾಸ್ತವಿಕವಾಗಿ ಯಾವುದೇ ಹೊರಸೂಸುವಿಕೆ ಅಥವಾ ಮಾಲಿನ್ಯವನ್ನು ಉಂಟುಮಾಡುವುದಿಲ್ಲ. ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವು ಭಾರತದ ಅತ್ಯಂತ ಹಳೆಯ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ಇದು ನೀರನ್ನು ಒತ್ತಡಕ್ಕೊಳಮಾಡುವ ಭಾರೀ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ವಿನ್ಯಾಸವನ್ನು ಒಳಗೊಂಡಿದೆ ಮತ್ತು ದೇಶದ ಇಪ್ಪತ್ತಾರು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ. ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಈ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ. ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರದ ಮೊದಲ ಘಟಕವು ನವೆಂಬರ್ 2000 ರಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿತು.

ವಿಶ್ವದ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾದ ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ಪಶ್ಚಿಮ ಭಾರತದ ಕರ್ನಾಟಕ ರಾಜ್ಯದ ಉತ್ತರ ಕನ್ನಡ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಕಾಳಿ ನದಿಯ ತಿರ ಪ್ರದೇಶವಾದ ಕೈಗಾದಲ್ಲಿದೆ. ಈ ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವನ್ನು KGS (Kaiga Generating Station) ಎಂದು ಕರೆಯಲಾಗುತ್ತದೆ, ಇದು ಕೈಗಾ ಉತ್ಪಾದನಾ ಕೇಂದ್ರದ ಸಂಕ್ಷಿಪ್ತ ರೂಪವಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ಏಳು ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದಾಗಿದೆ, ಇದು ಭಾರತದ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ನಿಗಮದ ಒಡೆತನದಲ್ಲಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ವಹಿಸಲ್ಪಡುತ್ತಿದೆ. ಈ ಸ್ಥಾವರದ ನಿರ್ಮಾಣವು 1989 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾರಂಭ 2000 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಇದು ಭಾರತದ ಸ್ಥಳೀಯ ಹೆವಿ ವಾಟರ್ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನವನ್ನು ಬಳಸಿ 2,400 ಮೆಗಾವ್ಯಾಟ್ (MW) ಒತ್ತಡದ ನೀರಿನ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ (PWR) ಹೊಂದಿದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ. ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ಸಂಪೂರ್ಣ ವಿದೇಶಿ ಸಹಯೋಗ ಮತ್ತು ನೆರವಿನೊಂದಿಗೆ ನಿರ್ಮಿಸಲಾದ ಭಾರತದ ಮೊದಲ ಮತ್ತು ಏಕೈಕ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ.

ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರದ ಘಟಕಗಳು:

ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವನ್ನು ಆರು ಘಟಕಗಳಾಗಿ ವಿಂಗಡಿಸಲಾಗಿದೆ- 1, 2, 3, 4, 5, 6. ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ಕೊನೆಯ ಎರಡು ಘಟಕಗಳನ್ನು ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ, ಇನ್ನೂ ಕಾರ್ಯಾರಂಭ ಮಾಡಿಲ್ಲ. ಕೈಗಾ-1 ಮತ್ತು ಕೈಗಾ-2 ರ ನಿರ್ಮಾಣ ಮತ್ತು ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು ಕ್ರಮವಾಗಿ 1989 ಮತ್ತು 2000 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಮೂರು ಮತ್ತು ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳ ನಿರ್ಮಾಣವು 2002 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಕೈಗಾ -3 ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು 2007 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೈಗಾ -4 ರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯು 2011 ರಲ್ಲಿ ಪ್ರಾರಂಭವಾಯಿತು. ಕೈಗಾ -5 ಮತ್ತು ಕೈಗಾ -6 ಅನ್ನು ಇನ್ನೂ ಯೋಜಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ ಮತ್ತು ಪರಿಷ್ಕರಿಸಲಾಗುತ್ತಿದೆ.

ಮೊದಲ ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳು ಒಂದೇ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ, ಅಂದರೆ, ಸಣ್ಣ ಗಾತ್ರದ IPHWR-220 ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಘಟಕಗಳು IPHWR-700 ಅನ್ನು ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಈ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳನ್ನು NPCIL ಅಥವಾ BARC ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಇದಲ್ಲದೆ, ಈ ಘಟಕಗಳಿಗೆ ಅಗತ್ಯವಿರುವ ಶೀತಕಕ್ಕೆ ತಂಪಾಗಿಸುವ ಮೂಲಗಳು ಕದ್ರಾ ಅಣೆಕಟ್ಟು ಮತ್ತು ಕಾಳಿ ನದಿ ಆಗಿದೆ. ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯಲ್ಲಿರುವ ನಾಲ್ಕು ಘಟಕಗಳು 4 × 220 ವಿದ್ಯುತ್ ಸರಬರಾಜು ಮಾಡುತ್ತವೆ ಮತ್ತು ಇತರ ಎರಡು ಯೋಜಿತ ಘಟಕಗಳು 2 × 700 ಆಗಿರುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟಕಗಳು 92.02% ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿವೆ ಮತ್ತು 7094 GWh ನ ವಾರ್ಷಿಕ ನಿವ್ವಳ ಉತ್ಪಾದನೆಯನ್ನು ನೀಡುತ್ತವೆ.

27 ನವೆಂಬರ್ 2010 ರಂದು, ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರದ ನಾಲ್ಕನೇ ಘಟಕವು ನಿರ್ಣಾಯಕವಾಯಿತು ಮತ್ತು ಜನವರಿ 2011 ರಲ್ಲಿ ದಕ್ಷಿಣದ ವಿದ್ಯುತ್ ಗ್ರಿಡ್‌ಗೆ ಸಂಪರ್ಕಗೊಂಡಿತು. ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರವು ತಾರಾಪುರ ಮತ್ತು ರಾವತ್‌ಭಟ್ಟ ವಿದ್ಯುತ್ ಕೇಂದ್ರಗಳ ನಂತರ ಮೂರನೇ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಪರಮಾಣು ಸ್ಥಾವರವಾಗಿದೆ. ಈ ಘಟಕಕ್ಕೆ ಇಂಧನ ನೀಡಲು ಸ್ಥಳೀಯ ಯುರೇನಿಯಂ ಅನ್ನು ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ಘಟಕಗಳು ಪ್ರಸ್ತುತ ತಮ್ಮ ಸಾಮರ್ಥ್ಯದ 70% ರಷ್ಟು ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿವೆ ಮತ್ತು ಸಾಕಷ್ಟು ಇಂಧನ ಪೂರೈಕೆ ಇದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ 100% ದಕ್ಷತೆಯಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ಈ ಘಟಕವು ಕರ್ನಾಟಕ, ತಮಿಳುನಾಡು, ಪುದುಚೇರಿ, ಕೇರಳ ಮತ್ತು ಆಂಧ್ರಪ್ರದೇಶ ರಾಜ್ಯಗಳಿಗೆ ವಿದ್ಯುತ್ ಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಪೂರೈಸುತ್ತದೆ. ಎಲ್ಲಾ ಪರಮಾಣು ವಿದ್ಯುತ್ ಸ್ಥಾವರಗಳಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದಕ್ಕಾಗಿ ಇದರ ನಿರಂತರ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಯನ್ನು 2018 ರಲ್ಲಿ ನಿಲ್ಲಿಸಲಾಯಿತು.

ತಾಂತ್ರಿಕ ಮಾಹಿತಿ:

ಈ ಘಟಕಗಳಲ್ಲಿನ PHWR ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳು ಯುರೇನಿಯಂ ಅನ್ನು ಇಂಧನವಾಗಿ ಬಳಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಇಲ್ಲಿ ಭಾರೀ ಪ್ರಮಾಣದ ನೀರನ್ನು ಮಾಡರೇಟರ್ ಮತ್ತು ಶೀತಕವಾಗಿ ಬಳಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ವಿದ್ಯುತ್ ಉತ್ಪಾದಿಸಲು ಸ್ಯಾಚುರೇಟೆಡ್ ಸ್ಟೀಮ್ ಅನ್ನು ಉತ್ಪಾದಿಸುತ್ತದೆ. ಇಲ್ಲಿ ನೀರು ಕುದಿಯದೆ ತನ್ನ ಕುದಿಯುವ ಬಿಂದುವನ್ನು ತಲುಪಲು ಒತ್ತಡವನ್ನು ಸ್ಥಿರವಾಗಿ ಇರಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ. ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ನಿರಂತರವಾಗಿ ಇಂಧನವನ್ನು ಸೇವಿಸದೆ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುವುದರಿಂದ ಇದು ಇಂಧನದ ಕಡಿಮೆ ಬಳಕೆಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುತ್ತದೆ. ಮಾಡರೇಟರ್‌ನ ತಾಪಮಾನ ಕಡಿಮೆ ಇರುವ ರೀತಿಯಲ್ಲಿ ಈ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಗಳನ್ನು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ. ಇದು ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳಿಗಿಂತ ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ ಏಕೆಂದರೆ ಹಳೆಯ ಮಾದರಿಯ ರಿಯಾಕ್ಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ನ್ಯೂಟ್ರಾನ್‌ಗಳು ಸಾಕಷ್ಟು ಥರ್ಮಲ್ ಆಗದೆ ಇದ್ದರು ಮಾಡರೇಟರ್ ಗಳಲ್ಲಿ ಸುಲಭವಾಗಿ ತಾಪಮಾನ ಗಣನೀಯವಾಗಿ ಏರಿಕೆಯಾಗುತ್ತದೆ.

PHWR ರಿಯಾಕ್ಟರ್‌ಗಳ ನ್ಯೂನತೆಗಳು:

>ಇದಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚಿನ ಬಂಡವಾಳ ವೆಚ್ಚದ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.

>ನೈಸರ್ಗಿಕ ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸದ ಯುರೇನಿಯಂ (Natural unenriched uranium) ಕಡಿಮೆ ಶಕ್ತಿಯ ಅಂಶವನ್ನು ಹೊಂದಿದೆ, ಇದು ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂಗೆ (enriched uranium) ಹೋಲಿಸಿದರೆ ಆಗಾಗ್ಗೆ ಇಂಧನ ಮರುಪೂರಣಕ್ಕೆ ಕರೆ ನೀಡುತ್ತದೆ.

>ಪುಷ್ಟೀಕರಿಸಿದ ಯುರೇನಿಯಂಗೆ ಹೋಲಿಸಿದರೆ ನೈಸರ್ಗಿಕ ಯುರೇನಿಯಂನಲ್ಲಿ ಹೆಚ್ಚಿನ ಕಾಲಾವಧಿ ಬೇಕಾಗುವ ಕಾರಣ ಹೆಚ್ಚಿನ ಪ್ರಮಾಣದ ಇಂಧನವನ್ನು ವ್ಯಯಿಸಲಾಗುತ್ತದೆ.

ಕೈಗಾ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವು ಭಾರತದ ಕೈಗಾದಲ್ಲಿ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿರುವ ಹಾಗೂ ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗುತ್ತಿರುವ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ಕೇಂದ್ರವಾಗಿದೆ. ಇದನ್ನು ನ್ಯೂಕ್ಲಿಯರ್ ಪವರ್ ಕಾರ್ಪೊರೇಷನ್ ಆಫ್ ಇಂಡಿಯಾ ಲಿಮಿಟೆಡ್ – Nuclear Power Corporation of India Limited (NPCIL), ಸರ್ಕಾರಿ ಸ್ವಾಮ್ಯದ ಪರಮಾಣು ಶಕ್ತಿ ನಿಯಂತ್ರಣ ಮಂಡಳಿ – Atomic Energy Regulatory Board (AERB) ಪರವಾನಗಿ ಮತ್ತು ಯೋಜನೆಗಾಗಿ ಏಕೈಕ EPC ಗುತ್ತಿಗೆದಾರರಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಪಡಿಸಲಾಗಿದೆ ಮತ್ತು ನಿರ್ಮಿಸಲಾಗಿದೆ.

ಉಲ್ಲೇಖ:

1) https://en.m.wikipedia.org/wiki/Kaiga_Atomic_Power_Station#:~:text=Kaiga%20Generating%20Station%20is%20a,Nuclear%20Power%20Corporation%20of%20India.&text=It%20has%20four%20units.

2) https://byjus.com/current-affairs/kaiga-atomic-power-station/

3) https://dae.gov.in/node/1142

ಫೋಟೋ: gettyimages